Henryk Sławik

Urodzony w 1894 w Szerokiej, obecnie dzielnica Jastrzębia-Zdroju. Od urodzenia związany ze Śląskiem, w latach 1919 – 1921 był uczestnikiem powstań śląskich i działaczem plebiscytowym. Od 1928 roku redaktor naczelny Gazety Robotniczej. W latach 1929-1930 radny Katowic. Od 1934 r. członek Rady Naczelnej PPS (Polska Partia Socjalistyczna). Długoletni poseł do Sejmu Śląskiego. Był także delegatem do Ligi Narodów oraz działaczem związkowym.

Po wybuchu II wojny światowej został uchodźcą na Węgrzech (jako uczestnik powstań śląskich i działacz plebiscytowy znajdował się na niemieckich listach osób przeznaczonych do aresztowania). Na Węgrzech został współpracownikiem Jozefa Antalla (przedstawiciel rządu Królestwa Węgier), był jednocześnie przedstawicielem polskiego rządu emigracyjnego. Sprawował opiekę nad uchodźcami polskimi, którym pomagał bądź w przedostaniu się do Wojska Polskiego na Zachodzie, bądź w przeżyciu wojny na Węgrzech.

Szczególną kartę zapisał w ludzkiej pamięci jako ten, który przy współpracy  z polskimi i węgierskimi księżmi, ratował Żydów, wydając im dokumenty, ukrywając ich żydowskie pochodzenie.

Po wkroczeniu  Niemców na Węgry w marcu 1944 r. ukrywał się, został aresztowany i skazany na śmierć. Rozstrzelany w obozie koncentracyjnym w Mauthausen 24 lub 25 sierpnia 1944 r. Podczas tortur nie wydał Jozefa Antalla ani innych współpracowników, czym uratował im życie. Jego działalność była przemilczana w PRL – u, obecnie odkryta przez jedną z osób zawdzięczających mu życie, pana Henryka Zvi Zimmermanna. Został w roku 1990  pośmiertnie odznaczony medalem „Sprawiedliwy Wśród Narodów Świata”.

Wielkość jego dzieła mierzonego liczbą ocalałych Żydów, (co najmniej 5000 wg dokumentacji zgromadzonej w Yad Vashem) stawia go w rzędzie najwybitniejszych Sprawiedliwych.

29 września 2004 roku Gimnazjum nr 3 w Jastrzębiu-Zdroju jako pierwsza szkoła w Polsce przyjęła imię Henryka Sławika. Nasze gimnazjum, jako druga szkoła w kraju, Uchwałą Rady Miasta z dn. 23 lutego 2009 r. otrzymała również to imię.

25 lutego 2010 roku Henryk Sławik został pośmiertnie odznaczony przez śp. Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego Orderem Orła Białego.

20 sierpnia 2010 na fasadzie kamienicy, w której mieszkał, na rogu Rynku i ul. Świętego Jana w Katowicach odsłonięto tablicę pamiątkową ku jego czci.

Jego działalność na rzecz Śląska i Polski zasługuje na najwyższy szacunek i uznanie.

Fragment książki HENRYKA ZVI ZIMMERMANA - pobierz